จ่าง แซ่ตั้ง

 

ประวัติย่อ
เกิดเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ.2477 ที่บริเวณตลาดสมเด็จ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ธนบุรี บิดามาจากประเทศจีน มารดาเป็นคนจีนเกิดในเมืองไทย
เมื่ออายุได้เก้าขวบถูกเกณฑ์เข้าเรียนหนังสือที่โรงเรียนเทศบาลสอง วัดพิชัยญาติ เรียนเพียงแค่ชั้นมูลก็เกิดสงครามโลกครั้งที่สอง ไม่มีกาสเรียนจากสถาบันใดอีก เคยพูดภาษาไทยไม่ชัด เขียนหนังสือไทยไม่ค่อยได้ หนังสือจีนก็เคยได้เรียนเวลากลางคืนบ้างประมาณ 2 – 3 เดือน จึงพยายามเรียนรู้และฝึกฝนด้วยตนเองมาตลอด
เริ่มสนใจการวาดรู้มาตั้งแต่อายุ 9 ขวบ โดยเขียนภาพด้วยความซุกซน รกบ้านไปหมด จนถูกพ่อตี แต่ได้พัฒนาฝีมือจนกระทั่งใช้ประกอบเป็นอาชีพ และช่วยสาธารณชนได้ เช่น พ.ศ. 2505 สร้างภาพจิตรกรรมฝาผนังสีน้ำมันขนาดใหญ่ด้วยการใช้นิ้วมือ เป็นภาพเรื่องราวของเจ้าแม่โพธิสัตว์จำนวน 2 รูป ที่มูลนิธิโรงพยาบาลเทียนหัวกรุงเทพฯ และพ.ศ. 2506 สร้างภาพจิตรกรรมสีน้ำมันภาพเจ้าทวารสององค์ของจีน ที่ศาลส่ำปาย้า ซอยวัฒนา ธนบุรี ต่อมาได้สนใจศึกษาปรัชญาตะวันออก โดยเฉพาะปรัชญาจีนโบราณมากขึ้น ทำให้งานวาดภาพแตกต่างไปจากแนวคิดศิลปะตะวันตกที่นิยมกันในขณะนั้น แต่เขาไม่ยอมขายงานจิตรกรรมเพื่อไปเป็นเครื่องประดับส่วนตัวของใครนอกจากเพื่อสาธารณะ สภาพครอบครัวที่มีภรรยาคือ นางเซี้ยะ แซ่ตั้ง กับบุตรชาย 4 คน และบุตรสาว 3 คน จึงยากลำบาก เพราะไม่มีรายได้อื่นใด ในบางช่วงจึงต้องไปค้าขายเล็กๆน้อยๆเพื่อเลี้ยงครอบครัว
จ่าง แซ่ตั้ง เขียนเรื่องสั้นเรื่องแรกชื่อ “เวลาอันยาวนาน” พิมพ์ในหนังสือ รับน้องใหม่มหาวิทยาลัยศิลปากรเมื่อพ.ศ. 2506 และเริ่มงานเขียนที่เรียกว่าบทกวีเมื่อพ.ศ. 2509 โดยที่ตัวเองก็ไม่รู้ว่าเป็นบทกวี แต่เขียนอย่างที่อยากเขียนภายหลังมีคนมาพบเข้าจึงบอกว่าเป็นบทกวี ซึ่งรวมทั้งบทกวีรูปธรรมหรือวรรณรูป (concrete poetry) ที่เขาทำมาเป็นเวลานานเนื่องจากเป็นจิตรกรมาก่อน การเขียนบทกวีจึงมีลักษณะคล้ายคลึงกับการเขียนรูป โดยไม่เคยทราบว่ามีบทกวีรูปแบบนี้มาก่อน
ลักษณะเด่นในบทกวีของจ่าง แซ่ตั้ง คือการไม่เลือกใช้ไม้ยมกแทนคำซ้ำแต่กลับเขียนคำซ้ำๆกันไปหลายๆคำซึ่งเป็นความแปลกใหม่ที่ไม่มีใครทำกันในยุคนั้น ก่อให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ทั้งคัดค้านและสนับสนุนอย่างกว้างขวางเมือรวมพิมพ์จำหน่ายเป็นเล่มก็ได้รับความสนใจจากผู้อ่านอย่างต่อเนื่องทุกเล่ม เมื่อ พ.ศ. 2510 มีการแปลผลงานกวีของเขาเป็นภาษาอังกฤษ พ.ศ.2514 ได้รับเชิญให้ไปร่วมประชุมกวีโลกที่แคนเบอร่า ประเทศออสเตรเลีย ในนามประเทศไทย นิตยสาร “ลุคอิส” ซึ่งพิมพ์จำหน่ายทั่วโลกเคยมาทำสารคดีเกี่ยวกับชีวิต การทำงานและความเป็นอยู่รวมทั้งได้นำภาพสีของจ่าง แซ่ตั้ง พิมพ์เป็นปกเพื่อขายทั่งโลกนอกจากนี้ยังมีผู้นำบทกวีของเขาไปศึกษาวิจัยเป็นปริญญานิพนธ์ในสาขาวิชาภาษาไทยระดับปริญญาโท
จ่าง แซ่ตั้ง ได้มีโอกาสแสดงผลงานศิลปะ และก่อตั้งหอศิลปกวี สอนเกี่ยวกับศิลปะบทกวีและปรัชญาที่มหาวิทยาลัยศิลปากร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
จ่าง แซ่ตั้ง ได้รับประกาศนียบัตรยกย่องความสามารถจากประธานสถาบันกวีนานาชาติ ของอินเดีย ในการประชุมกวีโลกครั้งที่ 10 ณ กรุงเทพฯ และประวัติของ จ่าง แซ่ตั้ง ได้ไปลงในพจนานุกรมผู้ที่มีชื่อเสียงทางวิชาการของลูกจีนในประเทศไทยแขนงกวีและจิตวิทยา
งานเขียนครั้งแรก
- เรื่องสั้นเรื่องแรกชื่อ “เวลาอันยาวนาน” พิมพ์ในหนังสือ รับน้องใหม่มหาวิทยาลัยศิลปากรเมื่อพ.ศ. 2506
ผลงานรวมเล่ม
บทกวี
- ยามเช้า สำนักพิมพ์หนึ่งเจ็ดการพิมพ์ พ.ศ. 2528
- เด็กคนนั้น 2 สำนักพิมพ์วันใหม่ พ.ศ.2530
- เวิ้งฟ้า สำนักพิมพ์วันใหม่ พ.ศ.2530
- เด็กคนนั้น
- สีส้ม
- แม่ลูกัน สำนักพิมพ์ลูก-หลาน พ.ศ. 2548
- ภาพพจน์ที่ผ่านมา
- วันใหม่
- สวนสงบ
- กวีรูปธรรม
- ภาพพจน์ที่ผ่านมา 2
เรื่องแปล
- คัมภีร์ เต้า เต้อ จิง ของเฒ่าเหล่าจวื่อ บทกวีจีน ตำราพิชัยสงคราม ซุ่นวู
หนังสือ
- ปรมัตถ์เต๋า : พระสูตร คุณพระนิพพานตถาคตา สำนักพิมพ์วันใหม่ พ.ศ. 2550
เกียรติยศที่ได้รับ
- จ่าง แซ่ตั้ง ได้รับประกาศนียบัตรยกย่องความสามารถจากประธานสถาบันกวีนานาชาติ ของอินเดีย ในการประชุมกวีโลกครั้งที่ 10 ณ กรุงเทพฯ
ปัจจุบัน
- จ่าง แซ่ตั้ง ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ.2533 และฌาปนกิจเมื่อ วันที่ 2 ธันวาคมพ.ศ.2533 ณ วัดสุทธาราม กรุงเทพฯ
หนังสืออ้างอิง
ขอขอบคุณข้อมูลบ้างส่วนที่ได้จากหนังสือนักประพันธ์ไทยของสำนักพิมพ์ สุวีริยาสาส์น

comments